Mediacje szkolne zyskują coraz większą popularność w polskich placówkach. Kreatywni Dyrektorzy wraz z Radą Pedagogiczną szukają metod rozwiązywania konfliktów, są otwarci na pomoc mediatorów i zaczynają rozumieć, że bezpieczna szkoła podnosi jakość kształcenia.

Niestety, jest nam jeszcze bardzo daleko do doskonałości. Przemoc i cyberprzemoc, kradzieże, wyśmiewanie, poniżanie i eliminowanie z grupy rówieśniczej to tylko niektóre problemy dzisiejszej szkoły.

Metody rozwiązywania konfliktów, dla mnie jako mediatora, są nie do przyjęcia. Wielokrotnie słyszę od uczniów, że nauczyciele najpierw szukają sprawcy, a potem wymierzają karę. Taka kara to między innymi uwaga, telefon do rodziców, publiczne oskarżenie i napiętnowanie ucznia.

Zdarza się też tzw. „zamiatanie problemu pod dywan”, myślenie, że samo się rozwiąże. Istnieje przekonanie, że ignorowanie problemów, pomijanie milczeniem i brak decyzji wywoła mniejszy konflikt. Takiemu postępowaniu bardzo często towarzyszy ustąpienie pola przeciwnikowi, rezygnowanie z własnych potrzeb dla tzw. świętego spokoju. Odwrotnością tych postaw może być dominacja lub zniszczenie jednej ze stron konfliktu przez drugą. To tu poprzez założenie, że liczy się tylko moje zdanie, często dochodzi do przemocy fizycznej i nękania drugiej osoby.

Dziecko potraktowane w taki sposób często ma poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, czuje się niezrozumiane. Uczucia te powodują tylko eskalację konfliktu. Przy stosowaniu takich metod, nie ma miejsca na budowanie pewności siebie, zdobywanie umiejętności komunikacyjnych a wreszcie za branie odpowiedzialności za swoje czyny.

Dlaczego mediacje szkolne?

Szkoła to miejsce, w którym dzieci spędzają większość swojego życia. To okres edukacyjny mający wpływ na nasze późniejsze życie i wybory, których dokonamy. Jeśli nauczymy młode pokolenie rozmawiać, słuchać drugiego człowieka, brać odpowiedzialność za swoje słowa i czyny damy mu możliwość lepszego startu w dorosłość. Naszą misją jest propagowanie mediacji jako sposobu rozwiązywania konfliktu, potępienie czynu a nie ucznia, przestrzeganie norm i zasad współżycia z innymi ludźmi. To też nauka tolerancji i współistnienia z innymi mimo dzielących nas różnic. Mediacja nie ma na celu ukarania sprawcy tylko poszukania takiego rozwiązania, które będzie satysfakcjonujące dla obu stron. To też możliwość przeproszenia i zadośćuczynienia, naprawienia wyrządzonej krzywdy.

Konflikt

Konflikt i negatywne emocje, które mu towarzyszą nie są złe. Ważne są działania, które podejmiemy i wnioski jakie wyciągniemy. Można nauczyć się, poprzez mediacje szkolne, rozwiązywać konflikty w taki sposób, aby nie krzywdzić żadnej ze stron.

Jeśli pozwolimy na to, aby problem został rozstrzygnięty np. przez nauczyciela, jest on wtedy destrukcyjny, niesie za sobą poczucie krzywdy i niesprawiedliwości. Jeśli natomiast jest on rozwiązywany przez uczestników sporu, pozwala na konstruktywne zmiany. Uczestnicy mediacji szkolnych, poprzez samodzielne rozwiązywanie swoich problemów umacniają tożsamość grupy i jednostki, budują poczucie wspólnoty i naprawiają relacje w klasie. Wyciągają wnioski na przyszłość, uczą się zapobiegać powstawaniu konfliktu.

Kiedy mediujemy?

Nie wszystkie szkolne konflikty możemy skierować na mediacje. Jeśli dochodzi do popełnienia przestępstwa, przemocy fizycznej lub seksualnej, używania alkoholu albo narkotyków sprawa jest kierowana do Sądu Rodzinnego, Policję lub innego właściwego organu. Nie mediujemy spraw gdzie jedną ze stron jest osoba dorosła.

Sprawy, z którymi możemy się udać na mediacje dotyczą konfliktów tylko pomiędzy uczniami:

  • plotki,
  • wywyższanie się nad innymi,
  • dokuczanie słabszym,
  • zazdrość o wyniki w nauce,
  • wyśmiewanie się z rówieśników pochodzących z gorzej sytuowanych rodzin,
  • obrażanie członków rodziny,
  • drobne kradzieże,
  • eliminowanie z grupy rówieśniczej,
  • obrażanie w cyberprzestrzeni,
  • popychanie,
  • chowanie rzeczy
  • itp.

Mediator rówieśniczy

Mediatorem może zostać uczeń, który cieszy się szacunkiem kolegów, nie łamie prawa, przestrzega regulaminu szkolnego i norm zachowania społecznego. Uczeń taki wcale nie musi mieć samych piątek i szóstek. Nie o to chodzi w mediacji. Musi mieć taki autorytet i budzić zaufanie, żeby skonfliktowani uczniowie wiedzieli, że mogą liczyć na jego pomoc. Mieli odwagę podzielenia się z nim swoim problemem.

Oczywiście kandydat zostaje dokładnie przeszkolony przez profesjonalnych mediatorów. Pod ich czujnym okiem uczy się zasad mediacji, poznaje techniki, prowadzi dokumentację. W ich obecności prowadzi mediacje rówieśnicze, w których wykazuje się bezinteresownością i bezstronnością. Zdobywa umiejętności z zakresu komunikacji, wie jak prowadzić rozmowę ze skłóconymi stronami, przestrzega zasady poufności, pomaga im burzyć mury i budować mosty porozumienia.

Zdobycie tych umiejętności wymaga czasu i cierpliwości. Uczniowie, którzy zdobyli certyfikat mediatora rówieśniczego, potrzebują pomocy dorosłych. Zaangażowanie dyrektora, nauczycieli i rodziców daje im poczucie misji i chęci do działania.

Kluby młodych mediatorów

Kluby takie powstają w szkołach, które mediacje wprowadzają do szkolnych dokumentów i nadają im status prawny. Powstanie takich klubów jest procesem długofalowym i wymagającym zaangażowania wielu osób. Obok szkolenia uczniów, równolegle odbywa się szkolenie Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców. W szkole objętej szkoleniem powstaje pokój mediacyjny, prowadzona jest szczegółowa dokumentacja a sprawy są mediowane przez szkolnych mediatorów: uczniów i osoby dorosłe. Konieczne są zebrania, na których zdawane są sprawozdania z przeprowadzonych mediacji, omawiane bieżące problemy. Kilka razy odbywa się superwizja. Taki projekt wymaga także kontroli oraz nieustającego wsparcia ze strony profesjonalnych mediatorów.

Korzyści z mediacji w szkole

Korzyści jest wiele. Dzieci rozwijają umiejętności przygotowujące je do dorosłego życia. Uczą się wyrażać własne potrzeby, radzą sobie z emocjami, stresem. Tolerancja staje się dla nich czymś naturalnym, odmienność nie jest przyczyną konfliktu.

Stosując mediacje sami podają możliwości rozwiązania konfliktu, poszukują porozumienia, potrafią przeprosić i zrozumieć innego człowieka. To wreszcie sposób przeciwdziałania agresji i przemocy, to budowanie szacunku do siebie i innych. To nauka odpowiedzialności, szacunku i współdziałania w grupie. I to właśnie w mediacji jest genialne – patrzymy w przyszłość i dbamy o to, aby lepiej nam się żyło z drugim człowiekiem.


0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *